İnsan gözü saniyede kaç kare yakalar?

insan gözü kaç fps görür

Merhaba bilim severler, bugün en çok merak edilen bir konuyu sizlerle paylaşacağım. Gözümüz kaç FPS, yani saniyede kaç kare görebiliyor?

Videolarda, oyunlarda ve filmlerde FPS kavramı karşımıza çıkar, yani frame per second kavramı. Bu değer arttıkça görüntü daha gerçek ve net olur ancak görseldeki veri miktarı arttığı için dosyanın boyutu artacaktır.

O halde “İnsan gözü kaç FPS görür?” diye sorarsak, bu kolay bir soru değildir çünkü genelde sorulan soru ile öğrenmek istediğimiz bilgi uyumsuzdur.

Mesela yukarıdaki soru, bu soruyla aynı konuyu hedeflemez: “Görselin akıcı olması için, ne kadar FPS olması gerekir?

Bu soru da bununla farklıdır: “Bir görüntünün titrememesi için kaç FPS olması gerekir?

Son olarak o soru da, bu soru ile aynı değildir: “İnsan gözünün yakalayabildiği en kısa periyot ne kadardır?

Bu konuyu sizler için daha ayrıntılı olarak anlatayım.

Akıcılık ve Netlik

Öncelikle hareketin yumuşaklığına bakmalıyız. Çok yavaş hareket eden bir sis içeren film izlediğimizi düşünelim. Görseldeki sisin kenarları ya da keskinliği yoktur. Filmi 10 FPS hızda oynattığımızı düşünelim. Yine akıcı olacaktır. Sebep? Bunun sebebi bir kareden diğer kareye geçerken farkın küçük olmasıdır. En sıradışı örnek, durağan bir duvarı gösteren bir videoyu izlemektir. Bu videoyu 1 FPS’le oynatmanız ya da 1000 FPS’le oynatmanız arasında hiçbir fark olmayacaktır. Bundan dolayı gözün takip edebildiği cismin hareketi ile bu hareketin hızı ve softluğu yani yumuşak olması ciddi önem taşır.

Gözümüz kaç fps görür
Gözümüz kaç fps görür

Şuan elinizi yavaşça gözünüzden yaklaşık 10 cm önde sağa sola doğru hareket ettirin. Sonra hareket hızını arttırın. Daha sonra elinizi dehşet bir şekilde sallayın 🙂 Şimdi soralım: Gözünüz kaç kare görüyor? Bir hayli az olması lazım çünkü ne kadar hızlı sallarsanız sallayın, kaslarınızın güç seviyesinden dolayı elinizi 1 saniye içinde gözünüzden sadece birkaç defa geçirebilirsiniz fakat yine de gözünüz bu seri hareketi yakalayamaz ve bulanık bir el görürsünüz.

Bunun olmasına rağmen bir problem var; elinizin hareketi, birkaç FPS ile oynayan hareketli bir şekle göre oldukça akıcı! Elinizin hareketinin kesilip atladığını görmezsiniz. Her bir karesi birbirini takip ediyormuş gibidir.

Buna göz numarası denir; Bulanıklaşma akıcılığı gösterir. Yani bir şekil bulanıklaştıkça daha akıcı oluyormuş gibi algılarsınız; keskinlik artarsa görselin teklediğini görürsünüz. Bunu fizikteki eylemsizlik hareketine benzetiyorum. Aniden frene basmış olan bir arabada, sizi yere doğru çeken Kütleçekimi’nin ivmesini hissedersiniz. Fren yapmak, Kütleçekimine benzer.

Bir bilimsel araştırma, gözlerimizin 18 FPS ile gösterilen bir sinema filmini rahatlıkla akıcı gördüğünü göstermekte. Hareketli bir film bu değerin altına inince (18 FPS) gözünüz sıçramalar görecektir ve bu rahatsızlık verir. Eğer gözümüz suratımızın önünde hareket ettirdiğimiz elimizi çok net bir şekilde görebilseydi, o akıcılığı sağlayabilmek için çok veriyi göz algılayıp, beynin işlemesi gerekecekti. Eğer 60 FPS’te oynayan bir film izliyorsak, gözümüz zamanla veri algılamaktan yorulacaktır ve filmin az da olsa kesintili olmaya başladığını hissedeceğiz. Bu, gözümüzün en uç noktalarını görmemizi sağlayan bir olaydır.

Örnek vereyim; Quake gibi çok hareketli bir PC oyununu 18 FPS’te oynarsanız, oyunda bir bulanıklık bulunmamasına rağmen akıcı olması için daha fazla kareye ihtiyaç olduğunu görebilirsiniz. Sinemaya gittiğinizde ekranda bazı noktaları ve keskinlikleri görebilirsiniz. Sinema’da filmler 24 FPS’te gösterilir. Burada şunu anlatmaya çalışıyorum, görseli akıcı olarak görmekle hareketin ayrıntılarını yakalamak aynı olay değildir.

Anlayacağınız gözümüz günlük hayattaki olaylara göre, görebildiği kare aralığı değişmektedir. Normalde, sıradan görselleri 18 ile 25 FPS aralığında görürüz fakat görselin “sanal gerçeklik” kadar gerçekçi ve net olmasını istersek, yaklaşık 500 FPS’den daha fazla bir değer kullanmanız lazım 🙂 Yani gözünüzü, dürüstçe olmak gerekirse beyninizi kandırarak gördüğünüz bir şeklin bir yansıma olmadığını, gerçek ve net bir görsel olduğuna inandırabilirsiniz. Yapılan araştırmalar, FPS yükseldikçe beynin işlem yapma kapasitesinin zora girdiğini ve bu nedenle baş ağrılarının olduğunu kanıtlamaktadır. Bu nedenle o dengeyi tutturmak bir hayli zordur 🙂